جزئيات قانون جديد سربازي
اجباری شدن دوره آموزشی قبل از گرفتن معافیت غیرپزشکی، شرایط تحصیل در خارج از کشور، سقف سنی معافیت سنی، مجازاتهای بکارگیری سربازان غایب، الزام سربازان معتاد به ترک اعتیاد و ... مهمترین محورهای گفتگو مهر با معاون قوانین و مقررات سازمان وظیفه عمومی است.
قانون خدمت وظیفه پس از 27 سال دارای تغییرات اساسی شد. آخرین بار این قانون در سال 1363 اصلاح و بازنگری شده بود. قانونی که در آبان ماه سال 90 در مجلس شورای اسلامی تصویب و براساس آن 36 ماده از 92 ماده قانون اصلاح و 30 ماده نیز الحاقی شد.
با توجه به تغییرات اساسی در قانون خدمت وظیفه عمومی و اعلام جزئیات مهمترین تغییرات، گفتگویی با سرهنگ حجت الله واعظی نژادمعاون قوانین و مقررات سازمان وظیفه عمومی نیروی انتظامی انجام دادیم که در زیر می خوانید.
-خدمت سربازی در کشور از چه زمانی آغازشد و اولین قانون مربوط به سربازی چه زمانی به تصویب رسید؟
سرهنگ حجت الله واعظی نژاد معاون قوانین و مقررات سازمان وظیفه عمومی: سربازگیری در ایران که در طول تاریخ نامهای مختلفی داشته تاریخچهای طولانی دارد اما به طور مشخص میتوان گفت اولین قانون سربازی در ایران با عنوان «قانون سربازگیری» در سال 1294 به تصویب مجلس شورای ملی رسید که بر اساس این قانون، قشونگیری دولت ایران بر مبنای بنیچه صورت میگرفت. این روش تا سال 1300 که ارتش منظم تشکیل شد برقرار بود و از ابتدای تشکیل ارتش، مسئله سربازگیری و نحوه احضار سربازان تغییر یافت.
-قانون چندبار تا امروز تغییر کرده است؟
*این قانون در سالهای 1304، 1310، 1317، 1322، 1324، 1334، 1342، 1343، و 1347 بنا به ضرورت دستخوش تغییراتی شد و نهایتاً در سال 1350، قانون خدمت وظیفه عمومی که نسبت به ادوار گذشته، قانون جامعتری بود به تصویب مجلس شورای ملی رسید.
قانون در طی 13 سال با اصلاحاتی همراه بود که با پیروزی انقلاب اسلامی و تغییرات نوین تاریخ کشور ایران، در قانون خدمت وظیفه عمومی نیز تغییرات اساسی ایجاد شد.اولین قانون خدمت وظیفه عمومی پس از پیروزی انقلاب اسلامی، در تاریخ 29 مهر 1363 به تصویب مجلس شورای اسلامی رسید و به مدت 27 سال به اجرا درآمد و آخرین قانونی بود که قبل از قانون اصلاح اخیر به مرحله اجرا در میآمد.
-چه عوامل وضرورتهایی باعث شد که قانون خدمت وظیفه عمومی در سال 1390 مورد بازنگری و اصلاح قرار گیرد؟
*آخرین قانون مربوط به سال 63 بود و 27 سال از اجرای آن میگذشت و طی این مدت این قانون بارها از سوی مجلس شورای اسلامی اصلاح و قوانین جدیدی به صورت ماده واحده به آن الحاق شده بود. از طرفی این قانون پاسخگوی نیازها و شرایط فعلی جامعه و نیروهای مسلح نبود و لازم بود که به طور اساسی مورد بازنگری و اصلاح قرارگیرد.
بنابراین مهمترین ضرورتهای اصلاح قانون وظیفه عمومی را میتوان به ایجاد یکپارچگی، انسجام و جامعیت در قانون خدمت وظیفه عمومی به خاطر تغییرات متعدد و پراکندگیهای بسیاری که در قانون ایجاد شده بود، به روزرسانی قانون متناسب با شرایط و مقتضیات جامعه و نیاز نیروهای مسلح عنوان کرد.
-فرایند و مراحل بازنگری و اصلاح قانون خدمت وظیفه عمومی به چه شکلی شد و در چه تاریخی به تصویب رسید؟
*بحث بازنگری و اصلاح قانون خدمت وظیفه عمومی از سال 1384 در دستور کار ستاد کل نیروهای مسلح و سازمان وظیفه عمومی قرار گرفت که پس از بررسیهای کارشناسی ابتدا در قالب لایحه و سپس در قالب طرح در مجلس شورای اسلامی دنبال شد و پس از فراز و نشیبهای طولانی نهایتاً در تاریخ 22 آبانماه سال گذشته در صحن علنی مجلس شورای اسلامی به تصویب رسید.
-هدف از اصلاح قانون و رویکردهای جدید چه بود؟
*مهمترین رویکردهای حاکم بر اصلاح قانون وظیفه عمومی که به عنوان مزیتهای قانون جدید نیز میتوانیم از آن یاد کنیم عبارتند از:خوشایند سازی خدمت سربازی در ابعاد مختلف. این که شرایطی فراهم شود همه جوانان با اشتیاق و علاقمندی به خدمت مقدس سربازی بروند و در جامعه نیز نگاه و رویکرد مثبتتری نسبت به خدمت سربازی ایجاد شود.
ارتقای جایگاه و منزلت اجتماعی سربازان در سطح جامعه و نیروهای مسلح. توجه ویژه به مسائل تربیتی و بهداشت روانی سربازان در طول خدمت.اهمیت دادن به موضوع آموزش و توانمندسازی سربازان در طول مدت خدمت با استمرار آموزشهای نظامی و انتظامی و اجرای آموزشهای فنی و حرفهای، آموزش مهارتهای فردی و اجتماعی و غنی سازی اوقات فراغت. ارتقای سطح خدمات رفاهی و معیشتی و افزایش حقوق و مزایای سربازان.
توجه ویژه به موضوع بهکارگیری بهینه سربازان و استفاده از آنها برابر تخصص، مهارت و تحصیلات.توسعه عرصههای خدمتی سربازان و به کارگیری در عرصههای مختلف علمی، آموزشی، بهداشتی، درمانی، تولیدی، و سازندگی کشور.
ایجاد تسهیلات مناسبتر برای مشمولان جهت ادامه تحصیل در دانشگاهها.
حمایت از اقشار آسیبپذیر جامعه مانند معلولان و مددجویان و خانوادههای دارای شرایط خاص و نیازمند حمایت، با پیشبینی معافیتهایی برای این قشر از جامعه.
پاسداشت فداکاریها و خدمات ارزشمند ایثارگران دفاع مقدس با پیشبینی تسهیلات و معافیتهایی برای فرزندان ایثارگران.